Beyin Hakkında İlginç Bilgiler

Beyin, insan vücudundaki en önemli organlardan biridir. Vücudumuzda görülen işlevlerin neredeyse tamamından sorumludur. Beynimiz, başkalarıyla sosyal olarak iletişim kurma becerisini yaratma ve kişilik barındırma özelliklerinin yanı sıra en önemli işlev olan düşünmenin de yegane sorumlusudur.

Beynin Büyümesi ve Gelişimi

Beynimizin gelişimi, cenin gelişiminin erken aşamalarında başlar. Bu erken gelişim safhasında beynimiz, ilk üç ayda dakikada yaklaşık 250.000 nöron kazanmaktadır. Beyindeki kritik büyümenin 18 yaşına kadar devam ettiği ortaya çıkmıştır. Yeni doğmuş bebeklerin beyni, birinci yaşlarına kadar üç katı boyuta ulaşmaktadır. Yeni doğmuş bir bebeğin beyninin aldığı uyarılar, zaman zaman beyin büyümesini %25’e kadar etkilediğinden uzun vadeli gelişim açısından çok önemlidir. Beyin faaliyeti ve uyarılar sürekli olarak devam ederse yeni nöronlar oluşarak beyin ömrünün tamamı boyunca gelişecektir.

Bilim insanları, vücudumuzdaki en karmaşık organizmalardan biri olan beynimiz hakkında daha fazla şey öğrenmek için devamlı çalışmaktadır. Beynimizin çeşitli kokularla kurduğu duygusal bağ ve kokunun tetiklediği anılarla daha kuvvetli bir duygusal bağ kurulması gibi pek çok keşif yapıldı. Bu anılar, diğer anı tetikleyicilerinden daha yoğun hissedilmektedir. Ayrıca bir anıyı her hatırladığımızda ya da yeni bir düşünceyi her deneyimlediğimizde, beynimiz yeni bir bağlantı kurmuş demektir.

Beyin Hakkında Hızlı Bilgiler

  • İnsan beyni ortalama 1,3 kg ağırlığındadır. Serebrum, beynin yaklaşık %85’ini oluşturmaktadır.
  • Beynimizde ak ve boz maddeler bulunmaktadır. Düzensel olarak beynin %60’ı ak, %40’ı ise boz maddeden oluşmaktadır.
  • Beynimizdeki boz maddeyi meydana getiren yaklaşık 100 milyar nöron, çeşitli sinyalleri toplamak ve sonrasında aktarmakla görevlidir. Beynimizdeki ak madde, dendritler ve aksonlardan oluşmaktadır. Nöronlar bunları sinyal aktarma işleminde kullanırlar.
  • Beyin, yaklaşık asgari %60’lık yağ oranıyla vücudumuzdaki en yağlı organdır.
  • Beynimizin boyutunu başka hayvanların beyinleriyle kıyasladığımızda, insanların diğer bütün hayvanlarla mukayese edildiğinde vücutlarına oranla en büyük beyni taşıdığı görülmektedir.
  • Beynimizde bulunan binlerce kilometre uzunluğundaki kan damarları yerinden sökülüp baştan sona uzatılsa, yaklaşık 161.000 kilometre uzunluğa ulaşır.
  • Beynin dil merkezi olan neokorteks, beyin boyutunun yaklaşık %76’sını oluşturmaktadır.
  • Beyin, vücuttaki toplam kan miktarının yaklaşık %20’sini, vücutta devridaim eden toplam oksijenin ise %20’sini kullanmaktadır. Beyne giden kan 8 saniyeliğine bile kesilse bilinç kaybı yaşarız. Fakat beyin, 4-6 dakika boyunca oksijensiz olarak yaşayabilir.
  • İnsan beyninin işlem hızını ölçmeyi başaran bilim insanları, bu hızın saatte 431 kilometreye çıkabileceğini belirtmektedir. Ayrıca insan beyni 10-23 vat enerji üretebildiğini göstermektedir.

Beynimizin İhtiyaçları

Uyku

Uyku, beyin sağlığı için en hayati unsurlardan biridir. Geceleri uyuduğumuzda beynimiz gün içinde tecrübe ettiğimiz anıları pekiştirmek ve listelemek üzere çalışmaktadır. Az uyuduğumuzda veya deliksiz uyumadığımızda beynimizin gelecekte net anılar oluşturma becerisini riske atmış oluruz. Uyku sırasında ortalama 4-7 farklı rüyaya denk gelen yaklaşık 1-2 saatlik rüyalar görürüz. Çok sayıda çalışma, rüya sırasında üretilen beyin dalgalarının uyanık olduğumuz sıradaki beyin dalgalarına kıyasla çok daha aktif olduğunu göstermiştir. Daha da ilginci, insanların yaklaşık %12’si siyah-beyaz, geri kalanlar ise renkli rüyalar görmektedir. En ilgi çekici keşiflerden biri, vücudumuzun ürettiği hormonlardan birinin bizi temelde felce uğratması ve rüyalarımızı dışa vurmamızı engellemesidir.

Besin maddeleri

New York bölgesinde yaklaşık 1 milyon öğrenciyle yapılan yakın zamanlı bir çalışma, söz konusu öğrencilerden herhangi bir yapay aroma, boya veya koruyucu kullanılmamış bir öğle yemeği tüketenlerin, bu tür katkı maddelerini içeren öğle yemekleri yiyen öğrencilere kıyasla IQ testlerinde %14 daha iyi sonuçlar aldığını göstermiştir. Bu durum, tükettiğimiz madde türleri ve onların genel beyin sağlığımız üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkileri konusuna dikkati çekmiştir.

Katkı maddelerinden kaçınmanın yanı sıra beslenme programımıza beyin büyümesi ve gelişimi için belli başı besin maddelerini de eklememiz gerekmektedir. Zaman zaman beyin yiyecekleri olarak da adlandırılan belli başlı yiyecekler, beyin işlevlerine yardımcı olan vitamin ve mineralleri yoğun oranda içermektedir. WebMD yaban mersini, deniz somonu, avokado, kuru yemiş, tam tahıl, fasulye, nar suyu, taze demlenmiş çay ve az sütlü çikolatayı önermektedir. Önerilen miktarda besin maddelerinin her gün tüketilmesi zor olduğundan besin takviyeleri tavsiye edilmektedir. İşin ilginci, WebMD’nin en fazla önerilen beslenme uzmanlarından bazılarının da yer aldığı bir beslenme sisteminin varlığıdır. Kyäni’nin oluşturduğu sistemin ana malzemeleri yaban mersini, somon ve diğer süper yiyeceklerdir.

Beyinle ilgili tamamlanmış ve devam etmekte olan sayısız çalışma olsa da, kesin olay şey beynin insan vücudundaki en karmaşık ve büyüleyici organlardan biri oluşudur. Bilim insanları beyin kuvvetini muhtemelen hiçbir zaman tam olarak anlayamayacak ve kapasitesini tam olarak ölçemeyecektir. Böylesine narin, karmaşık ve sağlığımız için bu kadar önemli bir organın sağlığını başlıca önceliklerimiz arasında tutmamız zorunludur.

About The Author

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Close